GIÁO TRÌNH CƠ HỌC LÝ THUYẾT

Tóm tắt

Trong cơ học lý thuyết vật thể được biểu diễn dưới hai dạng chất điểm và cơ hệ. Chất điểm được hiểu là điểm hình học có mang khối lượng – đó là một hình cơ bản nhất. Cơ hệ là tập hợp nhiều chất điểm chuyển động phụ thuộc nhau. Vật rắn tuyệt đối là một cơ hệ đặc biệt.Vật rắn tuyệt đối một cơ hệ mà khoảng cách giữa hai chất điểm bất kỳ luôn luôn không đổi. Vật rắn tuyệt đối chỉ là mô hình gần đúng của các vật rắn thực. Trong tĩnh học ta chỉ nghiên cứu các vật rắn tuyệt đối, để thuận tiện sau này ta qui ước gọi tắt là vật rắn. Các điều kiện cân bằng cho vật rắn vẫn áp dụng được cho các vật biến dạng và biến hình, vì vậy chúng vẫn có ý nghĩa trong thực tế. 1.1.2. Lực Lực là đại lượng biểu thị tác dụng cơ học của vật thể này lên vật thể khác. Thực nghiệm đã chứng minh rằng lực là đại lượng vectơ, được đặc trưng bởi: trị số (hay module) của lực, hướng của lực, điểm đặt của lực. Ví dụ: Trọng lực tác dụng lên các vật bao giờ cũng có chiều thẳng đứng từ trên xuống dưới. Áp lực do hai quả cầu nhẵn ép vào nhau bao giờ cũng hướng theo pháp tuyến của các mặt cầu tại tiếp điểm và đặt tại chính tiếp điểm đó. Đơn vị cơ bản để đo cường độ của lực là Newton. Ký hiệu là N. Lực được biễu diễn bằng một đoạn thẳng có hướng (hình 1.1). Độ dài của đoạn thẳng biễu diễn trị số của lực theo một tỷ lệ xích nào đó. Chiều của đoạn thẳng là chiều của lực. Điểm đặt của lực thường là điểm gốc vectơ, có thể là ngọn vectơ (hình 1a).