Tóm tắt

Tranh chấp đất đai là một khái niệm pháp lý có nội hàm rộng, bao gồm nhiều dạng tranh chấp khác nhau liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong quan hệ đất đai. Trong khuôn khổ của đề án này, tác giả chỉ tập trung phân tích, nghiên cứu chuyên sâu về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, trên cơ sở các quy định của pháp luật đất đai hiện hành. Đề án tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, thông qua việc khảo sát, đánh giá hiệu quả áp dụng quy định pháp luật tại huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận. Mục tiêu trọng tâm của đề án là hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, đánh giá toàn diện thực trạng pháp luật hiện hành và quá trình tổ chức thực hiện pháp luật tại địa phương, từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này. Trong quá trình thực hiện, đề án đã vận dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành như: phương pháp phân tích nội dung văn bản quy phạm pháp luật; phương pháp so sánh, đối chiếu; phương pháp tổng hợp…nhằm phản ánh khách quan thực trạng áp dụng pháp luật giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất tại địa phương. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống pháp luật đất đai hiện hành đã có những bước tiến tích cực, góp phần quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng vẫn còn bộc lộ một số bất cập, hạn chế cả trong thiết chế pháp luật lẫn trong tổ chức thực hiện. Nguyên nhân của những hạn chế này xuất phát bao gồm cả những yếu tố chủ quan và khách quan. Trên cơ sở phân tích những tồn tại, bất cập nêu trên, đề án đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, bao gồm: Giải pháp xây dựng pháp luật; giải pháp hướng dẫn thi hành pháp luật; giải pháp thành lập hội đồng và xây dựng cơ chế phối hợp, từ đó đảm bảo việc giải quyết tranh chấp được thực hiện một cách hiệu quả, công bằng, đúng pháp luật.