GIÁO TRÌNH TỘI PHẠM HỌC
Tóm tắt
Tội phạm học là một ngành khoa học pháp lý xã hội học nghiên cứu về tình hình tội phạm, các nguyên nhân điều kiện của tình hình tội phạm, nhân thân người phạm tội và các biện pháp, phương pháp phòng ngừa tình hình tội phạm xảy ra trong xã hội. a/ Tình hình tội phạm. Để có cơ sở phòng chống tội phạm, trước hết phải hiểu bản chất của nó. Tội phạm học được nghiên cứu ở các mức độ tồn tại khác nhau:- Thứ nhất, Là một tổng thể biện chứng những tội phạm cụ thể xảy ra trong xã hội. + Nghiên cứu về tình hình tội phạm là nghiên cứu về bản chất của nó ở hai góc độ xã hội và pháp lý hình sự.- Thứ hai, Là hoạt động xã hội vì nó là những hành vi do con người sống trong xã hội thực hiện, thể hiện thái độ con người đối với các giá tri xã hội (ví dụ giá tri công bằng xã hội, giá trị chung thủy…), bởi vì nó có thể mất đi do điều kiện xã hội quy định. ▪ Ở góc độ pháp lý hình sự vì những hành vi cấu thành tội phạm là những hành vi do pháp luật hình sự quy định. + Nghiên cứu các hình thức biểu hiện của nó như thực trạng, động thái, cơ cấu tính chất. Thực trạng là những chỉ số nói lên số lượng tội phạm, người phạm tội trong một thời gian, không gian nhất định. Động thái là những chỉ số về lượng chỉ sự tăng giảm của tình hình tội phạm. Cơ cấu là chỉ số lượng tội phạm, loại tội phạm hợp thành tình hình tội phạm nói chung. Tính chất nói lên số lượng tội phạm nguy hiểm và dấu hiệu nguy hiểm của nhân thân người phạm tội. + Nghiên cứu về tình hình tội phạm là nghiên cứu làm sáng tỏ những loại tội phạm xảy ra trong lĩnh vực đời sống xã hội trong các giai đoạn khác nhau của xã hội. b/ Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm. Nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm là đi lý giải mối quan hệ trong tình hình tội phạm với các nhân tố làm phát sinh tình hình tội phạm và sự tác động qua lại giữa các nhân tố đó trong việc làm phát sinh tình hình tội phạm. Nghiên cứu về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm thì nghiên cứu ở ba góc độ.