Tóm tắt

Đề án nghiên cứu pháp luật về giải quyết tranh chấp HĐMBHH tại Tòa án qua thực tiễn tại tỉnh Lâm Đồng. Trong bối cảnh hoạt động mua bán hàng hóa ngày càng đa dạng, tranh chấp phát sinh từ HĐMBHH không chỉ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích tài sản của các bên mà còn tác động đến dòng tiền, uy tín kinh doanh và sự ổn định của trật tự thương mại. Tòa án, với tư cách là thiết chế tài phán của Nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc xác định sự thật pháp lý của tranh chấp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và bảo đảm hiệu lực thi hành của phán quyết. Về lý luận, đề án làm rõ khái niệm, đặc điểm, phân loại và vai trò của HĐMBHH; phân tích bản chất, đặc điểm, các dạng tranh chấp và nguyên nhân phát sinh tranh chấp HĐMBHH. Trên cơ sở đó, đề án xác định giải quyết tranh chấp HĐMBHH tại Tòa án là hoạt động tài phán được tiến hành theo trình tự tố tụng chặt chẽ, nhằm làm rõ quyền, nghĩa vụ của các bên, hành vi vi phạm và hậu quả pháp lý tương ứng. Đề án cũng chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết tranh chấp, bao gồm chất lượng pháp luật, năng lực người tiến hành tố tụng, ý thức pháp lý của các bên, chất lượng chứng cứ và điều kiện kinh tế - xã hội địa phương. Về thực trạng, đề án phân tích các nhóm quy định pháp luật hiện hành về xác định tranh chấp và thẩm quyền của Tòa án; quyền khởi kiện, thụ lý; chứng cứ và chứng minh; hòa giải, xét xử, phán quyết; chế tài hợp đồng và thi hành bản án. Thực tiễn tại tỉnh Lâm Đồng cho thấy tranh chấp HĐMBHH thường tập trung vào nghĩa vụ thanh toán, chất lượng hàng hóa, chủ thể có nghĩa vụ thanh toán, chủ thể nhận thanh toán và lãi chậm trả. Nhiều khó khăn phát sinh từ việc hợp đồng được giao kết sơ sài, chứng cứ giao nhận không đầy đủ, đối chiếu công nợ chưa chặt chẽ và quy trình kiểm tra, khiếu nại chất lượng hàng hóa chưa rõ ràng. Trên cơ sở những hạn chế được nhận diện, đề án đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng xét xử, tăng cường hiệu quả thi hành án và nâng cao năng lực quản trị hợp đồng của các chủ thể kinh doanh. Các giải pháp hướng tới mục tiêu xử lý hiệu quả tranh chấp đã phát sinh, đồng thời phòng ngừa rủi ro từ giai đoạn giao kết và thực hiện HĐMBHH, góp phần xây dựng môi trường thương mại minh bạch, an toàn và ổn định tại tỉnh Lâm Đồng.